Metro Thủ Thiêm – Long Thành Chuyển Sang “Trường Hợp Cấp Bách” Sau 2 Lần Lỡ Hẹn Khởi Công

Ngày 12/9/2026, UBND TP.HCM ban hành văn bản do Phó Chủ tịch Hoàng Nguyên Dinh ký, yêu cầu các sở ngành khẩn trương hoàn tất thủ tục để trình chủ trương đầu tư dự án Metro Thủ Thiêm – Long Thành theo trường hợp cấp bách, cần thực hiện ngay. Đây là bước điều chỉnh mới nhất sau khi tuyến đường sắt đô thị dài 47km nối trung tâm TP.HCM với sân bay Long Thành đã hai lần lỡ hẹn khởi công trong năm 2026 – dịp 2/7 và dịp 2/9. Ga Thủ Thiêm, điểm đầu của tuyến, nằm ngay trên trục đường Mai Chí Thọ – cùng khu vực với dự án The Megapolis Thủ Thiêm của Sonkim Land.

TP.HCM yêu cầu gì trong văn bản mới nhất về Metro Thủ Thiêm – Long Thành?

Theo văn bản do Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh ký ngày 12/9/2026, thành phố giao Sở Xây dựng dự thảo tờ trình báo cáo Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, Ban Thường vụ Thành ủy và Đảng ủy UBND thành phố xem xét, thống nhất chủ trương đầu tư dự án theo trường hợp cấp bách, đồng thời hoàn thành rà soát phương án công nghệ của dự án trước ngày 13/9/2026.

Sở Tài chính TP.HCM được giao chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ, dự thảo tờ trình gửi HĐND thành phố xem xét, chấp thuận phương án thực hiện đầu tư dự án ngay tại kỳ họp tháng 9/2026. Riêng phần vốn và quỹ đất thanh toán, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh – đơn vị đề xuất dự án – rà soát, tham mưu danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán theo hợp đồng BT, báo cáo thành phố trước ngày 13/9. Nội dung tờ trình cũng phải làm rõ trách nhiệm bố trí ngân sách hoặc quỹ đất cho các hạng mục thuộc phạm vi quản lý của tỉnh Đồng Nai.

Vì sao dự án phải chuyển sang cơ chế “trường hợp cấp bách”?

Metro Thủ Thiêm – Long Thành từng được lên kế hoạch khởi công đúng dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam (2/7/2026), sau đó dời sang dịp Quốc khánh 2/9/2026. Tuy nhiên theo văn bản mới nhất, công tác chuẩn bị đầu tư – bao gồm thẩm tra hồ sơ báo cáo khả thi, rà soát phương án công nghệ và xác định quỹ đất thanh toán hợp đồng BT – chưa đáp ứng tiến độ, khiến mốc khởi công tiếp tục lùi lại. Việc áp dụng cơ chế “trường hợp cấp bách, cần thực hiện ngay” cho phép rút gọn một số bước thủ tục chuẩn bị đầu tư so với quy trình thông thường, nhằm đẩy nhanh việc thông qua chủ trương đầu tư và bố trí vốn/quỹ đất.

Tuyến Metro Thủ Thiêm – Long Thành có quy mô như thế nào?

Theo phương án nghiên cứu của Công ty Cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Thaco Group), tuyến Metro Thủ Thiêm – Long Thành dài khoảng 47km, trong đó đoạn qua TP.HCM khoảng 11,5km và qua tỉnh Đồng Nai gần 36km. Tuyến có 18 nhà ga (2 ga ngầm, 16 ga trên cao), điểm đầu là Ga Thủ Thiêm và điểm cuối là depot Cẩm Đường. Dự án dự kiến thực hiện từ năm 2026, hoàn thành năm 2030, áp dụng công nghệ tự động hóa GoA4 – cấp cao nhất theo tiêu chuẩn châu Âu, tàu thiết kế tốc độ tối đa 120km/h, khai thác thực tế 80-110km/h tùy đoạn. Công suất tối đa gần 47.000 khách/giờ, bình quân hơn 23.400 khách/giờ/hướng.

Dự án được đề xuất đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT – nhà đầu tư huy động vốn triển khai và được thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách nhà nước. Tuyến này, cùng với Metro số 2 (đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm), sẽ kết nối thuận lợi giữa hai sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành, đưa Ga Thủ Thiêm trở thành một trong những đầu mối giao thông quan trọng của khu vực – đã được đề cập trong bài viết về Ga Thủ Thiêm – đầu mối 3 tuyến đường sắt.

Tác động đến khu vực Ga Thủ Thiêm và các dự án lân cận

Việc TP.HCM đẩy nhanh thủ tục cho Metro Thủ Thiêm – Long Thành, dù chưa có mốc khởi công chính thức, tiếp tục củng cố định hướng biến Ga Thủ Thiêm thành đầu mối trung chuyển đa phương thức – nơi giao cắt giữa đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Metro số 2 và tuyến kết nối sân bay Long Thành. Khu vực này đã được thành phố xác định là trọng điểm hạ tầng, thể hiện qua việc đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành từng chiếm hơn một nửa tổng vốn trong danh mục 16 công trình khởi công dịp 2/9/2026 (xem thêm 16 công trình khởi công dịp 2/9).

The Megapolis Thủ Thiêm, dự án của Sonkim Land trên đường Mai Chí Thọ, nằm trong khu vực hưởng lợi trực tiếp từ quy hoạch giao thông quanh Ga Thủ Thiêm nhờ vị trí liền kề. Cần lưu ý đây là hai dự án hoàn toàn tách biệt: Metro Thủ Thiêm – Long Thành là công trình hạ tầng công cộng do Nhà nước và Đại Quang Minh triển khai theo hình thức BT, không thuộc phạm vi đầu tư của Sonkim Land hay The Megapolis. Mọi tiến độ, mốc khởi công của tuyến metro phụ thuộc vào quyết định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không phải cam kết từ chủ đầu tư dự án bất động sản. Tham khảo thêm tổng quan dự án tại mô hình TOD 5.0 tại Ga Thủ Thiêm.

Câu hỏi thường gặp về Metro Thủ Thiêm – Long Thành

Kết luận

Văn bản ngày 12/9/2026 của UBND TP.HCM cho thấy quyết tâm đẩy nhanh thủ tục đầu tư Metro Thủ Thiêm – Long Thành sau hai lần lỡ hẹn khởi công trong năm, bằng cách chuyển sang cơ chế “trường hợp cấp bách”. Tuy nhiên, đây vẫn là bước thủ tục hành chính – chưa phải mốc khởi công chính thức – và người quan tâm nên tiếp tục theo dõi các thông báo tiếp theo từ Sở Xây dựng, Sở Tài chính TP.HCM và HĐND thành phố trong tháng 9/2026.